Cinsel Terapi
Cinsel Terapi
Cinsel Terapi; cinsellik, cinsel işlevler, yakınlık ve partnerler arasındaki cinsel iletişimle ilgili güçlüklerin psikoterapi çerçevesinde ele alındığı uzmanlaşmış bir çalışma alanıdır. Kişinin cinsellikle ilgili düşünceleri, duyguları, bedensel tepkileri, ilişki deneyimleri ve içinde bulunduğu sosyal ya da kültürel koşullar birlikte değerlendirilebilir.
Cinsel terapi yalnızca belirli bir cinsel işlev sorununa odaklanmaz. Cinsellikle ilgili kaygılar, yanlış bilgiler, performans baskısı, beden algısı, yakınlık kurma güçlüğü, partnerler arasındaki beklenti farklılıkları ve cinsel iletişim gibi konular da çalışma alanına girebilir.
Dünya Sağlık Örgütü cinsel sağlığı yalnızca bir hastalık veya işlev güçlüğünün bulunmamasıyla açıklamaz. Cinsel sağlık; fiziksel, duygusal, zihinsel ve sosyal iyilik hâliyle birlikte, güvenliğe, karşılıklı saygıya ve baskıdan uzaklığa dayanan geniş bir çerçevede ele alınır.
Cinsel Terapi Bir Terapi Ekolü müdür?
Cinsel terapi, Bilişsel Davranışçı Terapi veya Şema Terapisi gibi tek bir kuramsal modele dayanan bağımsız bir psikoterapi ekolü olarak değerlendirilmemelidir. Daha doğru ifadeyle cinsel terapi, cinsellik ve yakınlıkla ilişkili konularda uzmanlaşmış bir psikoterapi alanıdır.
Cinsel terapi sürecinde başvuru nedenine ve terapistin eğitimine bağlı olarak farklı yaklaşımlardan yararlanılabilir:
- Bilişsel davranışçı yöntemler
- Sistemik ve çift terapisi yaklaşımları
- Psikodinamik yaklaşımlar
- Duygu odaklı çalışmalar
- Psikoeğitim
- Farkındalık temelli yöntemler
Kullanılacak yöntem, kişinin veya çiftin ihtiyaçlarına göre belirlenir. Her başvuruda aynı tekniklerin uygulanması ya da bütün cinsel güçlüklerin tek bir yöntemle ele alınması beklenmez.
AASECT, cinsel terapistleri cinsel sorunlar ve kaygılar konusunda uzmanlaşmış, derinlemesine psikoterapi sunabilen ruh sağlığı profesyonelleri olarak tanımlar. Cinsel terapi eğitimi; psikoterapi yöntemlerinin yanında cinsel gelişim, sosyokültürel etkenler, ilişki sistemleri, tıbbi müdahaleler, etik karar verme ve uzmanlar arası iş birliği gibi alanları da kapsar.
Cinsel Terapinin Temel Bakış Açısı
Cinsellik yalnızca biyolojik veya fiziksel bir süreç değildir. Cinsel deneyim;
- Bedensel sağlık,
- Duygusal durum,
- Kaygı ve stres,
- Geçmiş deneyimler,
- İlişki koşulları,
- Cinsel bilgiler ve beklentiler,
- Kültürel ve toplumsal mesajlar,
- Kişisel değerler,
- Mahremiyet ve güvenlik algısı
gibi birçok etkenden şekillenebilir.
Örneğin cinsel yakınlık sırasında bedensel bir tepkinin gerçekleşip gerçekleşmeyeceğini sürekli kontrol eden kişi, dikkatini yakınlık deneyiminden uzaklaştırarak performans değerlendirmesine yöneltebilir. Bu değerlendirme kaygıyı artırabilir ve bedensel tepkileri daha da zorlaştırabilir.
Başka bir durumda partnerlerden biri yakınlık ihtiyacını reddedilme kaygısıyla ifade etmekten kaçınabilir. Diğer partner ise bu sessizliği ilgisizlik olarak yorumlayabilir. Böylece cinsel güçlük, yalnızca bireysel bir durum değil, çiftler arasındaki iletişim döngüsünün de parçası hâline gelebilir.
Dünya Sağlık Örgütüne göre cinsellik; biyolojik unsurların yanında psikolojik, sosyal, ekonomik, kültürel, tarihsel, dinî ve ilişkisel etkenlerden etkilenebilir. Bu nedenle cinsel terapi değerlendirmesi yalnızca fiziksel işlevlere veya davranışlara indirgenmez.
Cinsel Terapide Hangi Konular Ele Alınabilir?
Cinsel terapi kapsamında değerlendirilebilecek konular kişiden kişiye değişebilir. Bir durumun terapi konusu hâline gelmesinde yalnızca davranışın veya belirtinin bulunmasına değil, kişinin bu durumdan nasıl etkilendiğine de bakılır.
Görüşmelerde şu konular ele alınabilir:
- Cinsel istekle ilgili değişiklikler
- Partnerler arasındaki istek farklılıkları
- Cinsel uyarılma sürecinde yaşanan güçlükler
- Sertleşmenin oluşması veya sürdürülmesiyle ilgili zorlanmalar
- Boşalma süresi veya kontrolüyle ilgili kaygılar
- Orgazm deneyimine ilişkin güçlükler
- Cinsel yakınlık sırasında ağrı veya korku
- Penetrasyonla ilgili kaygı ve kaçınma
- Cinsel performansa yönelik yoğun düşünceler
- Beden görünümüyle ilgili kaygılar
- Cinsellikle ilgili suçluluk veya utanç
- Cinsel ihtiyaçları ve sınırları ifade edememe
- Yakınlık kurma veya yakınlığı sürdürme güçlüğü
- Hastalık, doğum, ameliyat veya yaşla birlikte ortaya çıkan değişimler
- Geçmişte öğrenilen yanlış ve gerçekçi olmayan cinsel bilgiler
- İlişki sorunlarının cinsel yaşama yansıması
Bu konulardan birinin yaşanması, kişide mutlaka bir cinsel işlev bozukluğu bulunduğu anlamına gelmez. Değerlendirmede kişinin fiziksel sağlık durumu, kullandığı ilaçlar, yaşam koşulları, ilişki dinamikleri ve psikolojik ihtiyaçları birlikte ele alınabilir.
Kadıköy Cinsel Terapi hizmetim hakkında detaylı bilgi almak için sayfamı ziyaret edebilirsiniz.
Cinsel Terapi Nasıl Uygulanır?
Cinsel terapi konuşmaya dayalı bir psikoterapi sürecidir. İlk görüşmelerde kişinin veya çiftin yaşadığı güçlük, bu güçlüğün ne zaman ortaya çıktığı ve günlük ya da ilişkisel yaşamı nasıl etkilediği anlaşılmaya çalışılır.
Süreçte şu çalışma alanlarından yararlanılabilir:
Cinsel Öykünün Değerlendirilmesi
Kişinin cinsellikle ilgili bilgileri, beklentileri, önemli deneyimleri ve mevcut ilişki koşulları değerlendirilebilir. Cinsel öykü alınmasının amacı gereksiz mahrem ayrıntıları öğrenmek değil, başvuru nedenini uygun bir çerçeve içinde anlamaktır.
Kişi kendisini hazır hissetmediği bir ayrıntıyı anlatmaya zorlanmamalıdır.
Bilgilendirme ve Yanlış Bilgilerin Ele Alınması
Cinsel tepki, anatomi, uyarılma, istek veya yakınlıkla ilgili yanlış ve katı bilgiler kişinin kaygısını artırabilir. Bu nedenle bilimsel ve kişinin ihtiyaçlarıyla sınırlı psikoeğitimden yararlanılabilir.
Bilgilendirme, kişinin nasıl bir cinsel yaşam sürdürmesi gerektiğini belirlemek amacıyla kullanılmaz.
Kaygı ve Performans Döngüsünün İncelenmesi
Cinsel yakınlık sırasında kişinin kendisini sürekli değerlendirmesi, bedensel tepkileri kontrol etmeye çalışması veya başarısız olacağını düşünmesi ele alınabilir.
Amaç kişiye yalnızca rahatlamasını söylemek değildir. Kaygıyı sürdüren düşünceler, dikkat biçimleri, kaçınmalar ve güvenlik davranışları birlikte değerlendirilebilir.
İletişim ve Sınırların Değerlendirilmesi
Çift çalışmalarında partnerlerin cinsel ihtiyaçlarını, beklentilerini ve sınırlarını nasıl ifade ettikleri incelenebilir. İstek farklılıkları, reddedilme kaygısı, baskı hissi veya konuşmaktan kaçınma gibi örüntüler ele alınabilir.
Terapi, taraflardan birini diğer partnerin istediği davranışlara ikna etmeyi amaçlamaz. Karşılıklı onay, gönüllülük ve kişisel sınırlar temel alınır.
Seanslar Arasındaki Çalışmalar
Bazı cinsel terapi yaklaşımlarında seanslar arasında iletişim, farkındalık veya yakınlık çalışmaları planlanabilir. Duyu odaklı çalışmalar gibi uygulamalar, uygun değerlendirme sonrasında danışanın veya çiftin kendi özel ortamında gerçekleştirilmek üzere yapılandırılabilir.
Her kişiye aynı çalışma verilmez. Uygulamanın amacı önceden açıklanmalı ve tarafların gönüllü katılımı bulunmalıdır. Kişi kendisini hazır hissetmediği bir çalışmayı yapmak zorunda değildir.
Cinsel Terapide Fiziksel Uygulama Yapılır mı?
Psikolog tarafından yürütülen cinsel terapi, seans odasında gerçekleştirilen cinsel veya fiziksel bir uygulama değildir.
Cinsel terapi sürecinde:
- Danışanın soyunması istenmez.
- Genital muayene yapılmaz.
- Terapist danışana cinsel amaçlı dokunmaz.
- Danışan terapistin yanında cinsel davranış gerçekleştirmez.
- Terapist çiftin cinsel yakınlığını izlemez.
- Danışan istemediği bir davranışa zorlanmaz.
AASECT etik ilkeleri, terapistin danışanla cinsel davranışta bulunmasını veya cinsel nitelikli fiziksel temasa girmesini mesleki sınır ihlali olarak tanımlar. Fiziksel muayene yalnızca hekim, fizyoterapist veya ilgili sağlık meslek mensubunun kendi yetki ve ruhsat sınırları içinde yürüttüğü ayrı bir sağlık hizmeti olabilir.
Cinsel terapi kapsamında önerilen ev çalışmaları varsa bunlar terapistin katılımı veya gözetimi olmadan, danışanın ya da çiftin kendi özel yaşam alanında ve gönüllülük temelinde uygulanır.
Bireysel ve Çift Görüşmeleri
Cinsel terapi bireysel olarak veya çiftle birlikte yürütülebilir. Partnerin bulunmaması ya da terapiye katılmak istememesi, kişinin bireysel psikoterapi görüşmesi almasına engel değildir.
Bireysel görüşmelerde kişinin:
- Cinsellikle ilgili düşünceleri,
- Kaygıları,
- Bedensel deneyimleri,
- Geçmişte öğrendiği bilgiler,
- Kendisiyle ve bedeniyle kurduğu ilişki,
- Yakınlık ve sınır örüntüleri
ele alınabilir.
Çift görüşmelerinde ise bireysel konuların yanında partnerler arasındaki iletişim, beklentiler, yakınlık biçimleri ve tekrar eden ilişki döngüleri değerlendirilebilir.
Ortak görüşmelerde iki tarafın da gönüllü katılımı önemlidir. Bireysel ve ortak seansların birlikte kullanılması planlanıyorsa bireysel görüşmelerde paylaşılan bilgilerin nasıl ele alınacağı sürecin başında açıklanmalıdır. Bilgilendirilmiş onam, gizlilik ve danışanın kim olduğunun netleştirilmesi psikoterapide temel etik gereklilikler arasındadır.
Tıbbi Değerlendirmenin Yeri
Cinsel işlevlerdeki değişiklikler her zaman yalnızca psikolojik nedenlerle açıklanamaz. Hormonal değişiklikler, kronik hastalıklar, dolaşım sorunları, ağrı, kullanılan ilaçlar, cerrahi müdahaleler veya farklı fiziksel durumlar cinsel yaşamı etkileyebilir.
Gerekli görülen durumlarda:
- Üroloji,
- Kadın hastalıkları ve doğum,
- Psikiyatri,
- Endokrinoloji,
- Pelvik taban fizyoterapisi
gibi alanlardan değerlendirme alınması önerilebilir.
Psikolog fiziksel muayene yapmaz, laboratuvar testi istemez ve ilaç reçete etmez. Cinsel terapi eğitiminin önemli bileşenlerinden biri de tıbbi müdahalelerin sınırlarını bilmek, uygun konsültasyon sağlamak ve gerekli yönlendirmeleri yapmaktır.
Yönlendirme yapılması, yaşanan güçlüğün yalnızca bedensel veya yalnızca psikolojik olduğu anlamına gelmez. Bazı durumlarda psikoterapi ve tıbbi takip koordineli biçimde yürütülebilir.
Onay, Güvenlik ve Kişisel Sınırlar
Cinsel terapinin temel ilkelerinden biri gönüllülüktür. Bir ilişki içinde bulunmak veya evli olmak, bütün cinsel davranışlar için sürekli ve otomatik onay anlamına gelmez.
Onay:
- Özgür iradeyle verilmelidir.
- Belirli bir davranışa yönelik olmalıdır.
- Herhangi bir anda geri alınabilmelidir.
- Baskı, tehdit veya korkuya dayanmamalıdır.
Cinsel zorlama, tehdit, şiddet, yoğun kontrol veya kişinin kendisini güvende hissetmemesi yalnızca bir iletişim sorunu olarak değerlendirilmez. Böyle durumlarda ortak görüşmenin uygunluğu yeniden ele alınabilir ve öncelikle güvenlik gereksinimlerine odaklanılabilir.
Dünya Sağlık Örgütü cinsel sağlığın güvenli, saygılı ve şiddet ya da zorlamadan uzak bir ortam gerektirdiğini belirtmektedir.
Cinsel Terapi Ne Kadar Sürer?
Cinsel terapinin süresi; başvuru nedenine, güçlüğün ne kadar süredir devam ettiğine, fiziksel sağlık etkenlerine, ilişki koşullarına ve psikoterapide belirlenen hedeflere göre değişebilir.
Bazı kişilerde belirli ve sınırlı bir konu ele alınırken bazı durumlarda kaygı, geçmiş deneyimler, ilişki sorunları veya farklı psikolojik güçlükler daha uzun süreli bir psikoterapi çalışmasını gerektirebilir.
İlk görüşmede:
- Kesin seans sayısı,
- Belirli sürede sonuç,
- Cinsel işlevin mutlaka değişeceği,
- İlişkideki güçlüklerin tamamen ortadan kalkacağı
yönünde garanti verilmesi uygun değildir.
Süreç boyunca hedefler, kullanılan yöntemler ve görüşmelerin devamına ilişkin ihtiyaç kişiyle veya çiftle birlikte değerlendirilebilir.
Cinsel Terapi Hakkında Sık Sorulan Sorular
Cinsel terapi bağımsız bir terapi ekolü müdür?
Cinsel terapi tek bir kuramsal modele dayanan bağımsız bir ekolden çok, cinsellik ve yakınlık konularında uzmanlaşmış bir psikoterapi alanıdır. Süreçte bilişsel davranışçı, sistemik, psikodinamik veya farklı psikoterapi yaklaşımlarından yararlanılabilir. Kullanılacak yöntem kişinin ihtiyaçlarına ve terapistin eğitimine göre belirlenir.
Cinsel terapi sırasında fiziksel temas veya muayene yapılır mı?
Hayır. Psikolog tarafından yürütülen cinsel terapi konuşmaya dayalıdır. Danışanın soyunması, genital muayene yapılması, terapistle cinsel davranış veya cinsel nitelikli fiziksel temas söz konusu değildir. Tıbbi muayene gerekiyorsa kişi ilgili sağlık uzmanına yönlendirilir.
Cinsel terapiye tek başına katılmak mümkün müdür?
Evet. Partner olmadan veya partner terapiye katılmadan da bireysel görüşme yapılabilir. Partnerin sürece katılıp katılmayacağı başvuru nedenine, kişinin ihtiyaçlarına ve her iki tarafın gönüllülüğüne göre değerlendirilir.
Cinsel terapi kaç seans sürer?
Herkes için geçerli sabit bir seans sayısı bulunmaz. Süre; başvuru nedenine, fiziksel ve psikolojik etkenlere, ilişki koşullarına ve belirlenen hedeflere göre değişir. İlk görüşmede kesin süre, hızlı sonuç veya başarı garantisi verilmesi uygun değildir.
Kaygı belirtileriniz ve terapi süreci hakkında bilgi almak için kısa bir randevu talebi oluşturun.